" İlk 21 günde en pahalı hata, aşırı sulamayla kök bölgesini oksijensiz bırakmaktır; çim kökü çürür ve tutmaz. Az ve sık sulama yerine, toprağı nemli tutacak şekilde derinlemesine sulama yapın. "
— Saha Uygulama Püf Noktası
Teknik Parametre ve Uygulama Tablosu
| Kriter / Özellik | Seçenek / Durum A | Seçenek / Durum B |
|---|---|---|
| Sulama Sıklığı | İlk 3 gün: Sabah-akşam 5-10 dk | 4-7. gün: Günde 1 kez 15-20 dk |
| Gübreleme | 7. gün: Starter (DAP) 20 kg/da | 14. gün: Üst gübre (Amonyum sülfat) 15 kg/da |
| Hastalık Kontrolü | 14. gün: Koruyucu fungusit | 21. gün: Gerekirse sistemik fungusit |
| Yabancı Ot | 10. gün: Elle temizlik | 21. gün: Selektif herbisit (dikkatli) |
1. İlk 72 Saat: Su ve Taban Oturması
Rulo çim serildikten sonra ilk 72 saat, köklerin tabana tutunması için en kritik dönemdir. Akdeniz ikliminde sıcaklık yüksek olduğundan su kaybı hızlıdır. İlk gün sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez, 5-10 dakika süreyle hafif sulama yapın. Amaç toprağı doyurmak değil, rulo altındaki temas yüzeyini nemli tutmaktır. Aşırı su, kök bölgesinde oksijen yetersizliğine yol açar ve kök çürüklüğüne davetiye çıkarır.
Serim sonrası derzlerde boşluk kalmaması için merdane çekin. Eğer toprak killi ve ağırsa, sulama sonrası su birikintisi oluşuyorsa drenaj kanallarını kontrol edin; %0.5-1 eğim yoksa su göllenir ve çim ölür. Akdeniz'in kireçli topraklarında pH 7.5-8.5 arasıdır; bu durum demir ve çinko alımını zorlaştırır, ileride sararma görürsünüz. İlk 3 gün gübreleme yapmayın, kökler henüz aktif değil.
Sahada en sık yapılan hata, ilk gün aşırı su verip çimin 'yüzmesi'dir. Formenlere tembih edin: 'Toprak yüzeyi nemli, ama ayak basınca iz bırakmayacak kıvamda olsun.'
2. 4-7. Gün: Köklenme ve Starter Gübre
Dördüncü günden itibaren sulamayı günde 1 kez, 15-20 dakikaya çıkarın. Sabah erken saatlerde yapılan sulama, gün içi buharlaşmayı azaltır ve yaprak yüzeyini serin tutar. Akdeniz'de öğle sıcağında sulama yaparsanız damlalar mercek etkisi yapıp yaprağı yakar. 7. gün, kök gelişimini teşvik etmek için fosfor ağırlıklı starter gübre uygulayın. DAP (18-46-0) dekara 20 kg hesabıyla, sulama sonrası toprak yüzeyine serpip hafif sulamayla yedirin.
Bu dönemde çim yaprakları hâlâ sarımsı olabilir; panik yapmayın. Kökler toprağa tutunmaya başladığında renk düzelir. Eğer 7. günde hâlâ kök tutmamışsa, sulama miktarını gözden geçirin. Aşırı su kökleri yüzeye çıkarır, kuraklık ise kök ölümüne neden olur. Toprağı 5-10 cm derinlikte nemli tutacak dengeyi kurun.
Yabancı ot tohumları bu dönemde çimlenmeye başlar. Elle temizlik yapın; herbisit kullanmayın, genç kökler zarar görür. Akdeniz'de kireçli toprakta demir eksikliği görülürse, 7. gün şelatlı demir (Fe-EDDHA) 200 g/da dozunda uygulanabilir.
3. 8-14. Gün: Hastalık Baskısı ve İlk Biçim
İkinci hafta, hava sıcaklığı ve nem artışıyla fungal hastalıklar (özellikle Rhizoctonia ve Pythium) için riskli dönemdir. 10. günde çim boyu 5-6 cm'ye ulaşınca ilk biçimi yapın. Biçim yüksekliğini 4-5 cm'de tutun; fazla kısaltma kök gelişimini durdurur. Biçim sonrası kesim artıklarını toplayın, aksi halde hastalık ocağı oluşur.
14. günde koruyucu fungusit uygulaması yapın. Sistemik etkili bir ürün (örneğin Azoxystrobin+Propiconazole) 100 ml/da dozunda, akşam serinliğinde uygulanır. Akdeniz'de yüksek nem ve sıcaklık, hastalık baskısını artırır; sabah çiy kalkmadan ilaçlama yapmayın. Aynı gün üst gübreleme olarak amonyum sülfat (21-0-0) 15 kg/da verin; bu, yaprak gelişimini hızlandırır ama kökü ihmal etmeyin.
Yabancı otlar hâlâ görülüyorsa, 14. günde selektif herbisit (2,4-D) kullanılabilir. Ancak doz aşımı çimi öldürür; dekara 100 ml'yi geçmeyin. Sulamayı günde 1 kez 20-25 dakikaya çıkarın, kökler derine insin.
4. 15-21. Gün: Kök Güçlendirme ve Son Kontroller
Üçüncü hafta, çimin artık bağımsız yaşamaya başladığı dönemdir. Sulamayı günaşırı 30 dakikaya düşürün; bu, kökleri derine yönlendirir. 18. günde çim boyu 6-7 cm'ye ulaşırsa ikinci biçimi yapın. Biçim yönünü değiştirin (derz şaşırtması yapın), böylece yatma ve keçeleşme önlenir.
21. günde artık çim tamamen tutmuş olmalı. Eğer hâlâ oynuyorsa, kök gelişimi zayıftır; toprak sıkışması veya aşırı su olabilir. Bu durumda havalandırma (aerifikasyon) düşünülebilir ama ilk 21 günde yapılmaz. Akdeniz'in kireçli topraklarında pH yüksekse, elementel kükürt 10 kg/da uygulayarak pH'ı düşürebilirsiniz; ancak bu işlem sonbahara bırakılmalı.
Son kontrol: Kök derinliği en az 5 cm olmalı. Yabancı ot kalmamalı. Hastalık lekesi yoksa, 21. günden sonra normal bakım programına geçin. Formenlere not: 'İlk 21 günde çimin en büyük düşmanı sabırsızlıktır; acele gübreleme ve aşırı su, emeğinizi çöpe atar.'
Sıkça Sorulan Sorular
Rulo çim serildikten sonra ilk sulama ne zaman ve ne kadar yapılmalı?
Serim tamamlandıktan hemen sonra ilk sulama yapılmalıdır. İlk 3 gün sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez 5-10 dakika süreyle sulayın. Bu, rulo altındaki toprağı nemlendirip kök-toprak temasını sağlar. Aşırı sulamadan kaçının; su birikintisi kök çürüklüğüne yol açar. Akdeniz sıcağında buharlaşma hızlı olduğu için sabah erken ve akşam serinliğinde sulama idealdir.
İlk 21 günde hangi gübreler kullanılmalı ve dozları nedir?
İlk 7 gün gübreleme yapılmaz. 7. günde fosfor ağırlıklı starter gübre (DAP 18-46-0) dekara 20 kg uygulanır. 14. günde üst gübre olarak amonyum sülfat (21-0-0) dekara 15 kg verilir. Bu, yaprak gelişimini destekler. Akdeniz'in kireçli topraklarında demir eksikliği görülürse, 7. günde şelatlı demir (Fe-EDDHA) 200 g/da uygulanabilir. Gübreleme sonrası mutlaka hafif sulama yapın.
Akdeniz ikliminde rulo çimde hastalık ve yabancı ot kontrolü nasıl yapılır?
Hastalık için 14. günde koruyucu fungusit (Azoxystrobin+Propiconazole) 100 ml/da dozunda uygulanır. Yabancı otlar için 10. günde elle temizlik yapın; 14. günde selektif herbisit (2,4-D) dekara 100 ml'yi geçmeyecek şekilde kullanılabilir. Akdeniz'de yüksek nem fungal hastalıkları tetikler; sabah çiy kalkmadan ilaçlama yapmayın. Biçim sonrası kesim artıklarını toplayarak hastalık riskini azaltın.
